Bazen bir kavramın etrafında toplanmak iyileştirir bizi. “Rindane tarz ne demek?” diye sorarken, yalnızca bir edebî tavrı değil; hayatı, adaleti, birbirimizi nasıl gördüğümüzü de konuşmak istiyorum. Bu yazıyı, yargı dağıtmayan; farklılıklarıyla bir arada duran bir topluluğa davet olarak düşünün. Sorularım açık, niyetim şefkatli: Gelin “rindane”yi hem bireysel bir duruş hem de toplumsal barışın dili olarak birlikte tartışalım. Rindane tarz ne demek? Kısa, sahici ve kapsayıcı bir tanım Rindane, kökleri divan şiirine uzanan bir yaşam ve ifade tavrıdır: Dünyaya mesafeyi, gönle yakınlığı, gösterişe değil öz’e yaslanan bir iç olgunluğu anlatır. Rind, hayatın faniliğini bilir; ikiyüzlülüğe paye vermez, incinmeden incitmemeyi gözetir. Bu…
12 YorumEtiket: bir
Haşere Kelimesinin Eş Anlamı Nedir? Derinlemesine Bir İnceleme Hepimizin hayatında bir noktada karşılaştığı, rahatsız edici, çoğunlukla istenmeyen varlıklardır haşereler. Birinin “Haşere” dediğini duyduğumuzda, aklımıza genellikle bir böcek ya da zararlı organizma gelir, değil mi? Ama bu kelime aslında o kadar çok anlam taşıyor ki, yalnızca fiziksel varlıklarla sınırlı kalmıyor. İşte bugün, bu kelimenin eş anlamlılarını, kökenlerini ve gelecekteki potansiyel etkilerini keşfetmeye karar verdim. Hem dilin, hem de toplumsal hayatın nasıl evrildiğini düşünerek, sizleri bu kelimenin ardındaki derinliklere doğru bir yolculuğa çıkarmak istiyorum. Haşere: Bir Kelimenin Kökeni Kelimeyi ilk duyduğumuzda aklımıza gelen en yaygın anlamlarından biri “zararlı böcekler”dir. Arapçadan Türkçeye geçmiş…
12 YorumSüre Gelip Nasıl Yazılır? Psikolojik Bir Mercekten İnceleme Bir Psikoloğun Girişi: İnsan Davranışlarının Derinliklerine Yolculuk İnsan davranışları, kelimelere dökülmeden önce zihnimizde şekillenir, duygular, düşünceler ve geçmiş deneyimlerle yoğrulur. Her yazı, bir anlam taşıyan ve bir duyguyu veya düşünceyi ifade eden bir araçtır. Peki, bir kelime nasıl yazılır? Süre gelip nasıl yazılır? Bu soruların ardında, dilin, düşüncenin ve duyguların nasıl birbirine bağlı olduğunu çözümlemek yatıyor. Psikologlar, dilin insanların dünyayı algılama biçimlerini, kendilerini ifade etme şekillerini nasıl etkilediğini anlamaya çalışır. Bir kelimeyi doğru yazmak, sadece dil bilgisiyle değil, aynı zamanda insan zihninin ve duygularının derinliklerine inmekle mümkündür. “Süre” kelimesi, çoğu zaman zihnimizde…
16 YorumGen Nasıl Oluşur? Ekonomi Perspektifinden Bir İnceleme Ekonomistler, sınırlı kaynaklarla yapılacak seçimlerin, hem bireyler hem de toplumlar açısından uzun vadeli sonuçlar doğurduğunu çok iyi bilirler. Her seçim, bir fırsat maliyeti taşır ve bu maliyetler, hem bireysel kararlar hem de toplumsal refah üzerinde belirleyici bir etkiye sahip olabilir. Tıpkı ekonomi dünyasında olduğu gibi, biyolojik dünyada da “seçimler” söz konusu olduğunda, bu seçimler genetik yapımızı şekillendirir. İnsanlar, doğal seleksiyon ve çevresel faktörlerle şekillenen genetik süreçler yoluyla, biyolojik olarak evrimleşirler. Ancak bu evrimsel süreç, ekonomik bir bakış açısıyla değerlendirildiğinde, bireylerin ve toplulukların kaynakları nasıl “yatırdıkları” ile ilgili derin ekonomik çıkarımlar barındırır. İşte bu…
12 YorumCoğrafya Nedir ve Kaça Ayrılır? Felsefi Bir Bakış Felsefi Bir Perspektiften Coğrafya Coğrafya, sadece bir bilim dalı olmanın ötesinde, insanlık tarihinin, kültürünün, varoluşunun ve bilinçli algısının bir parçasıdır. Bu disiplin, insanlar ile çevrelerinin ilişkisini sorgularken, aynı zamanda bu ilişkilerin temel felsefi sorulara nasıl dayanabileceğini keşfetmeye olanak tanır. Coğrafya nedir? Sadece doğanın yüzeyini haritalamak mıdır? Yoksa insanların dünyayı algılama biçimleri, bu dünyanın üzerinde varoluşlarını sürdüren toplumların etkileşimi, coğrafyanın felsefi temellerini atar mı? Felsefeci bakış açısıyla, coğrafya, yalnızca fiziksel alanı incelemekle sınırlı değildir. Bir yandan etik, epistemolojik ve ontolojik soruları da içerir. Her bir sorunun altındaki derin anlam, dünyayı nasıl algıladığımız ve…
12 YorumAğırmak Ne Demek? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir İnceleme Bir toplumun düzeni, gücün kimde olduğunu ve bu gücün nasıl dağıldığını belirleyen dinamiklerle şekillenir. Toplumsal ilişkiler, bireylerin ve grupların nasıl etkileşime girdiğiyle doğrudan bağlantılıdır. Ancak, toplumsal yapıyı şekillendiren en temel unsurlardan biri, şüphesiz ki “güç”tür. Güç, bir toplumda kimlerin karar verdiğini, kimlerin daha fazla hakka sahip olduğunu ve kimlerin sesini duyurabildiğini belirleyen bir faktördür. Ancak bu güç ilişkileri her zaman denge içinde değildir; aksine çoğu zaman, bu denge, belirli grupların çıkarlarını koruyacak şekilde düzenlenir. Bu yazı, “ağırmak” kelimesinin toplumsal ve siyasal anlamına odaklanarak, iktidar, kurumlar, ideoloji ve vatandaşlık arasındaki ilişkileri inceleyecek. Toplumsal…
10 YorumBuzdolabı Poşeti Vakum Makinesinde Kullanılır Mı? Hayatın Küçük Çılgın Denemesi! Evet, doğru duydunuz! Bir anlığına her şeyin yolunda gittiği ve mükemmel düzenin hakim olduğu mutfakta, “Buzdolabı poşeti vakum makinesinde kullanılır mı?” sorusu aklınıza düştü. Hadi gelin, bu çılgınca soruyu hep birlikte bir inceleyelim. Çünkü bizler için sıradan olan bir konu, bazen bambaşka bir evrene açılan kapı olabilir. Günümüzün mutfakları, tıpkı bir bilim kurgu filmindeki gibi, her türlü teknolojiyle donanmış durumda. Vakum makineleri, gıda saklamada devrim yaparken, buzdolabı poşetleri de bizim en sadık dostlarımızdan biri. Ama ne olur, bir an durun ve şu soruyu soralım: Acaba bu iki dostu bir araya…
10 YorumFuzûlî Kimdir, Eserleri Nelerdir? Ekonomi Perspektifinden Bir Analiz Kaynakların sınırlılığı ve bu sınırlılıklar doğrultusunda yapılan seçimler, ekonominin temel dinamikleridir. Ancak bu seçimler yalnızca maddi kaynaklarla ilgili değildir. İnsanlar, zaman, emek ve zihin gibi soyut kaynakları da belirli hedeflere yönlendirebilir. Peki, bir ekonomist gözüyle bakıldığında, Fuzûlî gibi bir şairin eserleri hangi ‘kaynak’ları ifade eder? Edebiyat ve sanat, toplumsal refahı ve bireylerin yaşam kalitesini nasıl şekillendirir? Fuzûlî’nin eserleri, yalnızca birer sanatsal ürün olmanın ötesinde, toplumsal ve ekonomik değer taşır. Bu yazıda, Fuzûlî’nin hayatını ve eserlerini ekonomi perspektifinden analiz edeceğiz ve bu eserlerin toplumsal refah ile ilişkisini irdeleyeceğiz. Fuzûlî Kimdir? Kısa Bir Tanıtım…
14 YorumBilim Tarihi Ne Zaman Başlar? Psikolojik Bir Mercekten İnceleme İnsan davranışlarının kökenine dair her zaman derin bir merakım olmuştur. Ne zaman bir keşif yapıldığında ya da bir buluşun ardında nasıl bir düşünce sürecinin yattığını düşündüğümde, genellikle bu keşiflerin arkasında yalnızca mantık ve analiz değil, insanın içsel dünyasının da etkili olduğunu fark ederim. Bir psikolog olarak, bu tür sorulara yalnızca bilimsel değil, psikolojik bir açıdan da yaklaşmak bana oldukça ilginç gelir. Özellikle de “Bilim tarihi ne zaman başlar?” sorusu, insanların nasıl düşündükleri, neye inandıkları ve bilime dair içsel motivasyonlarının nasıl şekillendiği ile doğrudan ilişkili. Bu yazımda, bilimin doğuşunu; bilişsel, duygusal ve…
12 YorumAndromeda’da Hayat Var Mı? Psikolojik Bir Mercekten Bakış Giriş: İnsan Davranışlarını Çözümlemeye Çalışan Bir Psikoloğun Merakı Psikoloji, insan davranışlarını anlamaya yönelik bir çaba olarak, her zaman insanlık için büyük bir merak konusu olmuştur. İnsanlar neden belirli şekilde düşünür, hisseder ve hareket eder? Bu sorular, uzayda yaşam arayışımıza, yani Andromeda gibi uzak galaksilerde hayat olup olmadığına duyduğumuz merakla oldukça paralellik gösterir. İnsan zihninin evrimi, çevresel faktörlere nasıl tepki verdiği ve bilinçli ya da bilinçsiz olarak ne tür sosyal bağlar kurduğuna dair derin sorular sormamıza neden olur. Peki, Andromeda’da hayat olursa, bu, insan psikolojisini nasıl etkilerdi? Bu yazıda, Andromeda’daki hayat olasılığını, bilişsel,…
6 Yorum