Devlet Hastanesinde göz ameliyatı ücretli mi ?

Devlet Hastanesinde Göz Ameliyatı Ücretli mi? Toplumsal Yapının Görünmeyen Katmanlarına Sosyolojik Bir Bakış

Bir araştırmacı olarak hastane koridorlarında dolaşırken yalnızca tıbbi süreçleri değil, toplumsal dinamikleri de gözlemlerim. Bir göz ameliyatı yalnızca bir sağlık müdahalesi değildir; bireyin devletle, toplumla ve kendi bedeniyle kurduğu ilişkinin görünür hâlidir. “Devlet hastanesinde göz ameliyatı ücretli mi?” sorusu bu yüzden sadece ekonomik değil, sosyolojik bir sorudur. Çünkü bu soru, adalet duygusunu, toplumsal eşitliği ve sağlık sistemine duyulan güveni doğrudan yansıtır.

Sağlık Sistemi ve Toplumsal Eşitlik: Görmek Bir Hak mıdır?

Modern toplumlarda sağlık hizmetine erişim, refah devletinin en temel göstergelerinden biridir. Türkiye’de devlet hastanelerinde yapılan birçok göz ameliyatı —özellikle katarakt operasyonları— Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kapsamında ücretsizdir. Ancak bu durumun arkasında, toplumsal statü, gelir düzeyi ve sigorta biçimi gibi değişkenler bulunur.

Bazı özel lensler, ileri teknoloji cihazlar veya estetik amaçlı göz operasyonları ücretli olabilir. Fakat asıl mesele, ücretin miktarından çok, sağlığa erişimin adaletli olup olmadığıdır. Sosyolojik açıdan “ücretli mi?” sorusu, “kimin için ücretsiz, kimin için değil?” sorusuna dönüşür. Çünkü toplumsal eşitsizlikler, hastane koridorlarında da kendini gösterir.

Pierre Bourdieu’nün “sosyal sermaye” kavramı burada anlam kazanır: Tanıdık bir doktor, güçlü bir referans ya da ekonomik avantaj, sağlık sisteminde konumunuzu değiştirebilir. Göz ameliyatı bu anlamda yalnızca bir tıbbi süreç değil; bir toplumsal konum müzakeresidir.

Toplumsal Normlar ve Cinsiyet Rolleri: Kim Görmeyi Hak Ediyor?

Toplumda sağlık kararları bile cinsiyet rolleriyle şekillenir. Erkekler genellikle yapısal işlevlere, kadınlar ise ilişkisel bağlara odaklanır. Erkek bir birey için ameliyat, işlevselliği geri kazanma anlamına gelir: “Çalışabilmek için görmeliyim.” Kadın içinse çoğu zaman bakım rollerine bağlıdır: “Çocuklarıma, evime iyi bakabilmek için görmeliyim.”

Bu ayrım, toplumsal cinsiyetin görünmez bir şekilde sağlık davranışlarını yönettiğini gösterir. Erkekler, göz ameliyatı kararını çoğu zaman ekonomik üretkenlik üzerinden verirken, kadınlar onu ilişkisel sorumluluk olarak deneyimler. Bu fark, toplumun yapısal ve duygusal örgüsünü açık eder.

Görmek, burada metaforik bir anlam da kazanır: Erkek, toplumun işleyen gözüdür; üretim düzenini sürdürür. Kadın ise ilişkisel gözüdür; toplumsal bağları korur. Dolayısıyla “Devlet hastanesinde göz ameliyatı ücretli mi?” sorusunun altında, “Kimin görme hakkı önceliklidir?” sorusu gizlidir.

Kültürel Pratikler ve Sağlık Algısı: Şifa mı, Statü mü?

Türkiye’nin kültürel dokusunda hastane deneyimi yalnızca tıbbi değil, aynı zamanda toplumsal bir törendir. Bir hasta yakını bekleme salonunda çay dağıtır, diğeri dua eder, bir diğeri hemşireyle sohbet eder. Bu pratikler, toplumun dayanışma biçimlerinin kültürel tezahürüdür.

Fakat son yıllarda artan özel sağlık hizmeti talebiyle birlikte, şifa arayışı statü göstergesine dönüşmeye başlamıştır. Devlet hastanesinde ücretsiz ameliyat yaptırmak, bazı kesimlerce “asgari hizmet” olarak görülürken, özel hastanede ücretli ameliyat “kaliteli bakım”la özdeşleşmiştir. Bu durum, neoliberal sağlık politikalarının bireyleri nasıl tüketiciye dönüştürdüğünün bir göstergesidir.

Toplumsal statü, burada da belirleyici bir mercek hâline gelir: İnsanlar yalnızca görmek için değil, “nasıl göründükleri” için de ameliyat olurlar. Bu durum, bedenin toplumsal bir sembol olarak yeniden üretildiğini gösterir.

Toplumsal Deneyim Üzerinden Bir Sorgulama

Bir devlet hastanesinde göz ameliyatı bekleyen kalabalığı düşünün: Çalışan bir baba, emekli bir öğretmen, ev hanımı, genç bir öğrenci… Her biri aynı bekleme salonunda oturur, ama aynı anlamda beklemez. Birinin umudu, diğerinin zorunluluğudur. Biri ücretsiz hizmetin şükrünü taşır, diğeri sistemin yavaşlığına öfkelidir.

Bu çeşitlilik, toplumsal yapıların nasıl iç içe geçtiğini gösterir. Göz ameliyatı gibi basit görünen bir süreç, aslında devlet, vatandaş ve kültür arasındaki etkileşimin küçük bir modelidir. Görme eylemi burada toplumsal bir metafora dönüşür: Herkes aynı gözle bakmaz, herkes aynı şeyi görmez.

Okuyucuya Sorular

– Sizce sağlık hizmetine erişim bir hak mı, yoksa bir ayrıcalık mı?

– “Ücretsiz” bir hizmet, gerçekten eşit bir hizmet anlamına gelir mi?

– Erkeklerin yapısal, kadınların ilişkisel rollerle şekillendiği toplumlarda, sağlık kararlarını kim verir?

– Bir göz ameliyatı, bireysel bir ihtiyaç mı yoksa toplumsal bir yansıma mı?

Sonuç: Görmenin Sosyolojisi

Devlet hastanesinde göz ameliyatı çoğu zaman ücretsizdir, ama bu bilgi tek başına anlamlı değildir. Asıl mesele, toplumun bu “ücretsizliğe” nasıl baktığıdır. Bazıları için bu, devletin adaletinin göstergesidir; bazıları içinse yetersizliğin simgesi.

Sosyolojik açıdan bakıldığında, göz ameliyatı yalnızca tıbbi bir müdahale değil; toplumun kendini görme biçimidir. Görmek, hem bedensel hem de toplumsal bir eylemdir. Devlet hastanelerinde yürüyen bu süreç, bireyin sistemle, kültürle ve kimlikle kurduğu ilişkinin sessiz ama güçlü bir anlatımıdır.

Belki de asıl soru şudur: Devlet hastanesinde göz ameliyatı ücretli mi, yoksa biz bu “görme hakkını” hangi toplumsal bedellerle ödüyoruz?